యుద్ధానికి ముందు గెలిచే కళ: స్వరాజ్యానికి సమాచారం ఎందుకు ఆయుధమైంది?
17వ శతాబ్దం దక్కన్ భారత చరిత్రలో అత్యంత అస్థిరమైన కాలం. దక్షిణంలో ఆదిల్షాహి, ఉత్తరంలో మోగల్ సామ్రాజ్యం, మధ్యలో చిన్న పెద్ద జాగీర్లు—ప్రతీ ఒక్కరు తమ శక్తిని విస్తరించాలనే తపనతో ఉన్నారు. ఈ రాజకీయ అరణ్యంలో శివాజీ మహారాజులు ఒక కొత్త ఆలోచనతో ముందుకు వచ్చారు: స్వరాజ్యం.
స్వరాజ్యం అంటే కేవలం కోటల మీద జెండా ఎగరవేయడం కాదు.
అది ప్రజల భద్రత, మార్గాల నియంత్రణ, సరఫరాల రక్షణ, మరియు ముఖ్యంగా—ముందే తెలిసిన సమాచారం ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం.
అందుకే శివాజీ మహారాజుల యుద్ధాలు చాలావరకు “అనూహ్యంగా” కనిపిస్తాయి.
అతని సేన సంఖ్యలో తక్కువగా ఉన్నా, సరైన చోట సరైన సమయంలో దాడి చేస్తుంది.
ఇది యాదృచ్ఛికం కాదు. ఇది ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత యుద్ధం.
ఆ కాలంలో:
-
శత్రు సేన ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో తెలియకపోతే
-
ఏ ఘాట్ సురక్షితమో అర్థం కాకపోతే
-
స్థానిక ప్రజల మద్దతు లేకపోతే
యుద్ధం మొదలయ్యేలోపే ఓటమి ఖాయం.
శివాజీ మహారాజులు ఈ సత్యాన్ని తొలినాళ్లలోనే గ్రహించారు.
అందుకే ఆయన పాలనలో ఖడ్గం పక్కనే సమాచారం నిలిచింది.
ఈ సమాచారాన్ని సేకరించి, వడపోసి, చర్యగా మార్చే వ్యవస్థ వెనుక—
చరిత్ర పుటల్లో నిశ్శబ్దంగా నిలిచిన వ్యక్తి ఒకరు ఉన్నాడు.
ఆయన పేరు—బహిర్జీ నాయక్.
